ประเพณีสารทเดือนสิบเป็นประเพณีสำคัญของพุทธศาสนิกชนในภาคใต้ โดยเชื่อว่าในช่วงเดือน ๑๐ ตามปฏิทินจันทรคติ ปู่ย่าตายาย หรือบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว จะได้รับการปล่อยตัวจากยมโลกมายังโลกมนุษย์เพื่อพบลูกหลาน ในวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๐ เรียกว่า “วันรับตายาย” และจะต้องกลับสู่นรกภูมิ ในวันแรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๐ เรียกว่า “วันส่งตายาย”

      ในทางประวัติศาสตร์และโบราณคดี ไม่ได้มีหลักฐานยืนยันว่าประเพณีสารทเดือนสิบนี้เริ่มต้นขึ้นเมื่อใด แต่นักวิชาการส่วนใหญ่เชื่อว่าเกิดขึ้นจากการรับอิทธิพลของวัฒนธรรมอินเดียเข้ามาประยุกต์ และถือปฏิบัติ โดยมีต้นเค้าจากพิธีทางศาสนาฮินดูที่เรียกว่า “ศราทธะ” หรือธรรมเนียมการทำบุญเลี้ยงพราหมณ์ การเซ่นพลี และทำทักษิณาอุทิศแก่บุรพบิดร (บรรพบุรุษ ๓ ชั้น) นิยมทำกันในวันแรม ๑ ค่ำ ถึงแรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๐

      พิธีศราทธะต่อมาได้มีการเปลี่ยนแปลงเป็นพิธีปุพพเปตพลีในภายหลัง ตามพุทธประวัติครั้งมัชฌิมโพธิกาล โดยพระเจ้าพิมพิสาร ราชาแห่งแคว้นมคธ เดิมทีทรงทำพิธีศราทธะตามธรรมเนียมพราหมณ์ที่เซ่นพลี และทำทักษิณาอุทิศแก่ผีบรรพบุรุษ และทำทานกับพราหมณ์ ภายหลังที่พระเจ้าพิมพิสารนับถือเลื่อมใส ในพระพุทธศาสนาแล้วทรงประกอบพิธีปุพพเปตพลีโดยเชิญเสด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พร้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์ มาฉันภัตตาหาร และถวายเครื่องไทยธรรมต่าง ๆ เพื่ออุทิศแก่บรรพบุรุษ

พิธีปุพพเปตพลี เป็นส่วนหนึ่งของคำสอน โภคอาทิยะ ๕ (ประโยชน์ที่ควรถือเอาจากโภคทรัพย์)

ในพระไตรปิฎก คือ

๑. เลี้ยงตัว มารดา บิดา บุตร ภรรยา บ่าวไพร่ ให้เป็นสุข

๒. เลี้ยงเพื่อนฝูงผู้ร่วมงานร่วมกิจการให้เป็นสุข

๓. บำบัดป้องกันภยันตราย

๔. ทำพลี ๕ อย่าง

- ญาติพลี สงเคราะห์ญาติ

- อติถิพลี ต้อนรับแขก

- ปุพพเปตพลี ทำบุญอุทิศให้ผู้ล่วงลับ

- ราชพลี บำรุงราชการ

- เทวตาพลี สักการะบำรุงเทวดา

๕. ทำทานในสมณพราหมณ์ผู้ประพฤติชอบ

จากพุทธประวัติดังกล่าวจะเห็นว่าภายหลังบรรดาพราหมณ์จำนวนหนึ่งได้หันมายอมรับนับถือพระพุทธศาสนาแล้วก็ยังคงถือปฏิบัติพิธีนี้อยู่ ภายหลังวัฒนธรรมประเพณีอินเดียแพร่เข้ามาทางตอนใต้ของประเทศไทย ผ่านเส้นทางการค้าที่สำคัญ ประเพณีและวัฒนธรรมต่างหลอมรวมเข้ากับความเชื่อท้องถิ่นภาคใต้ และเป็นที่มาของประเพณีสารทเดือนสิบ แม้ปัจจุบันจะมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบจากความเชื่อ มาสู่พิธีกรรมทางศาสนาและประเพณี แต่ยังคงดำรงตามแนวคิดที่แสดงถึงความกตัญญูกตเวทีต่อบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว อันเป็นค่านิยมที่ดีงาม ซึ่งประเพณีสารทเดือน ๑๐ นับเป็นความเชื่อ และเทศกาลประจำปี ที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดงานหนึ่งของภาคใต้