เมื่อพูดถึง “พิพิธภัณฑ์” หลายคนอาจนึกถึงสถานที่จัดแสดงโบราณวัตถุ สิ่งของเก่า หรือเรื่องราว จากอดีตแต่แท้จริงแล้วพิพิธภัณฑ์มีบทบาทมากกว่าการเก็บรักษาสิ่งของเพราะเป็นพื้นที่สำหรับรวบรวม อนุรักษ์ และถ่ายทอดหลักฐาน องค์ความรู้ รวมถึงเรื่องราวในอดีต เพื่อให้คนรุ่นปัจจุบันและอนาคตได้เรียนรู้ ทำความเข้าใจ และเห็นคุณค่าของมรดกทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของไทย
ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 19 กันยายน 2417 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้เปิด “หอมิวเซียม” หรือ “มิวเซียมหลวง” ณ หอคองคอเดีย ภายในพระบรมมหาราชวัง เพื่อจัดแสดงสิ่งของต่าง ๆ ที่รวบรรวบรวมไว้ และเปิดโอกาสให้ประชาชนได้เข้าชมเป็นครั้งแรก นับเป็นเหตุการณ์สำคัญที่สะท้อนให้เห็นถึงพระราชดำริในการส่งเสริมการเรียนรู้ และเป็นจุดกำเนิดของพิพิธภัณฑสถานสำหรับประชาชนแห่งแรกของประเทศไทย
การเปิด “หอมิวเซียม” ในครั้งนั้น จึงเป็นจุดเริ่มต้นของแนวคิดในการนำโบราณวัตถุมาเป็นสื่อในการเรียนรู้ทำให้ผู้คน ได้เห็นศึกษาและทำความเข้าใจเรื่องราวในอดีต
ต่อมาแนวคิดด้านพิพิธภัณฑ์ได้พัฒนาอย่างต่อเนื่องจนเกิดเป็นพิพิธภัณฑสถานและแหล่งเรียนรู้ในรูปแบบต่าง ๆ ในปี พ.ศ. 2538 คณะรัฐมนตรีมีมติให้วันที่ 19 กันยายนของทุกปีเป็น “วันพิพิธภัณฑ์ไทย” เพื่อรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และตระหนักถึงความสำคัญของพิพิธภัณฑ์ในฐานะแหล่งเรียนรู้ที่มีบทบาทในการจัดแสดงอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมและส่งต่อองค์ความรู้จากอดีตสู่คนรุ่นต่อไป
พิพิธภัณฑ์ในวันนี้จึงไม่ใช่เพียงสถานที่เก็บรักษาสิ่งของแต่คือพื้นที่ที่นำอดีตมาสร้างการเรียนรู้ ในปัจจุบัน เปิดโอกาส ให้ทุกคนได้ตั้งคำถาม ค้นหาเรื่องราว และมองเห็นคุณค่าของสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่รอบตัว
พิพิธภัณฑ์ธนารักษ์ จังหวัดสงขลา เป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่นำ “เรื่องเงินตรา” มาถ่ายทอดผ่านการ จัดแสดงเหรียญที่บอกเล่าเรื่องราวประวัติศาสตร์วิวัฒนาการของเงินตราและเหรียญกษาปณ์ในประเทศไทย รวมถึงเรื่องราวที่เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม การปกครอง เทคโนโลยี ตลอดจนวิถีชีวิตของผู้คนในแต่ละช่วงเวลา
เนื่องในวันพิพิธภัณฑ์ไทย พิพิธภัณฑ์ธนารักษ์ จังหวัดสงขลา ขอนำเสนอ “เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกพิพิธภัณฑสถาน แห่งชาติ ครบ 100 ปี” ซึ่งจัดทำขึ้นโดยกรมธนารักษ์ในปี พ.ศ. 2517 เพื่อเฉลิมฉลองครบรอบหนึ่งศตวรรษของการก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ไทย ซึ่งมีจุดกำเนิดเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2417
“เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ครบ 100 ปี”
ด้านหน้า : พระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีข้อความว่า “พระจอมเกล้า และ พระจุลจอมเกล้า พระราชทานกำเนิด” “รัฐบาลไทย” และข้อความบอกชนิดราคา “50 บาท”
ด้านหลัง : เบื้องซ้ายมีรูปพระมหามงกุฎ เบื้องขวามีรูปพระจุลมงกุฎ ล้อมรอบด้วยลวดลายสายสร้อยแห่งเครื่องบรมขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ มีข้อความว่า “100 ปี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ 2417-2517” และอักษรโรมันว่า “NATIONNAL MUSEUM CENTENNIAL”
และเนื่องในวันพิพิธภัณฑ์ไทย พิพิธภัณฑ์ธนารักษ์ จังหวัดสงขลา ได้จัดกิจกรรม Workshop พิเศษในหัวข้อ “COIN STORY” เรียนรู้การจัดทำทะเบียนและจัดเก็บเหรียญเบื้องต้นพร้อมลงมือปฏิบัติจริง ในวันนี้นะคะ ขอเชิญทุกท่านมาเข้าร่วมกิจกรรมและเรียนรู้ไปด้วยกันค่ะ

